"Dijital çağda güçlü teşkilat hâlâ siyasi partinin en büyük rekabet avantajı olabilir mi"

Anton Jager'in Hiperpolitika kitabında yer alan bu soruya getirdiği açılımlar siyasetin yeni yapılanma mekanizma-larını anlamak açısından önemli.

Bu değişimi anlamak için yazarın ele aldığı siyasetin önceki dönemlerine bakmak gerekiyor.

1980 sonrası büyük ideolojik mücadelelerin bittiği "POST POLİTİKA" dönemi. Merkez sağ ve merkez sol birbirine yaklaşıyor. Siyasetsizleşme bu dönemin temel özelliği. 1990'lardan itibaren 1970-1980 arasında yoğun olan protesto kültürü geriliyor.

2000–2010 "ANTİ POLİTİKA" dönemi. Toplum, mevcut siyaset ve siyasetçilerin kendisini yeterince temsil etmediği kanaatinde. Öfke mevcut partilerin dışına taşıyor. 2008 ekonomik krizi öfkeyi dışarı çıkartıyor.

2010-2013 arası hiperpolitikaya geçiş dönemi. Eski ve yeni siyaset iç içe. Küresel protesto dalgaları aynı küresel sürecin devamı. Tunus ve ardından Mısır'daki gösteriler; Tahrir Meydanı ve Hüsnü Mübarek'in devrilmesi; Mayıs 2011'de İspanya'dakiIndignados; Atina'daki kemer sıkma karşıtı protestolar; Eylül 2011'deOccupy Wall Streetve ardından Londra'daki eylemler; 2012'de Moskova'daki gösteriler ve Mayıs 2013'te İstanbul'dakiGezi Parkı protestoları. Jager Gezi Parkı'nı yalnızca Türkiye'nin iç siyasi dinamikleriyle açıklamıyor.Onu Tahrir, Tunus, Kahire, Madrid, Atina, New York, Londra, Moskova eksenine yerleştiriyor. 2010 sonrası öfke yalnızca iktidardaki hükümetlere değil,yerleşik parti sisteminin kendisineyöneliyor.

2013 sonrası ise tam hiperpolitik döneme giriliyor. Slogan: "Her şey siyaset."

Sosyal medya, kimlik, kültür, tüketim, savaşlar, yaşam tarzı sürekli siyasallaşıyor.

Jager daha çok yerleşik siyasi kurumların dışında ortaya çıkan, hızla büyüyen benzer mobilizasyon biçimleriyle ilgileniyor.

2016'yı bir dönüm noktası olarak görüyor, Brexit ve Trump döneminin başlamasıyla popülist zaferlerdoruğa ulaşıyor.

Kitaba dönecek olursak hatırlatmakta fayda var. Yazarın tezine göre 2008 sonrası hiperpolitikaya geçiş süreci.

2008 ekonomik krizi sosyal medyada öfke patlamasına sebep oluyor. Protestolar kimlik ve kültür savaşları olarak örgütleniyor ve herkes kendi yankı odasında konuşurken bu olaylar toplamda bir örgütsel sürekliliğe dönüşemiyor. Başlıyor, yükseliyor sonra sönümleniyor. Çok yüksek bir siyasallaşma ortaya çıkarken örgütsel süreklilik zayıf kalıyor. Özetle kitle siyasetinin yani kalıcı kolektif gücün etkisi bu tarihten sonra giderek azalıyor.

"İnsanlar yeniden siyasallaştı" derken protesto hareketlerindeki artışta bir paradoksa da dikkat çekiyor. İnsanların siyasete, protestolara, sokağa geri döndüklerini ama eski örgütlere geri dönmedikleri görülüyor. Bu durumda yeni siyasetin temel çelişkisini ortaya çıkıyor: Siyasi enerji çoğalıyor, fakat onu depolayacak kurumlar zayıflıyor. İnsanlar aşırı derecede siyasallaşmış olsalar da örgütlü yapılara dönmüyorlar. Bu kadar çok siyasi duygu, tartışma, öfke ve mobilizasyon olduğu halde bunların kalıcı kolektif güce dönüşememesi ise önemli bir tespit.

"Facebook isyanı/başkaldırısı." Ya da "devrimcileri olmayan devrim" ifadesi tam d abu duruma uygun bir tanılama olarak ortaya çıkıyor.

İnsan siyasi olabilir amaörgütlü olmayabilir. Kalabalıklar devrimci ölçekte harekete geçebilir ama arkalarında klasik anlamdadevrimci parti, sendika, ideoloji, kadro ve örgütbulunmayabilir.

Diğer taraftan toplumun bir kesimi de aşırı derecede kayıtsız...

Birbirine zıt iki seçmen davranışı ya da ruh hali şu önemli soruları beraberinde getiriyor. "Bir siyasi partinin gelecekteki gücünü ne belirleyecek"