Yirmi iki kadın, zeytinyağının peşinden okyanusu aşıp Milas'a geldi. Amerika ve Kanada'dan gelen bu kadınlar, Türkiye'de geçirdikleri bir haftada Efes'in mermer caddelerinde yürüdüler, Milet'in büyük tiyatrosunu ve Priene'nin Athena Tapınağı'nı gördüler, Bafa Gölü kıyısındaki Latmos Herakleiası'nı gezdiler. Milas'ın salı pazarında yerel üreticilerle tanıştılar, Türk yemekleri yapmayı öğrendiler, Memecik zeytinyağını zeytinin yetiştiği yerde tattılar. Bir yağın tadını merak ederek yola çıkmışlardı. O merak sayesinde bir haftada Türkiye'nin tarihi, mutfağı ve günlük hayatı hakkında ne çok şey öğrendiler.

Milas'ta onları dinlerken kendi zeytinliğimi düşündüm. Urla'da hasat günü zeytini bekletmeden sıkıma yetiştirmeye uğraşırken insanın aklına gelmiyor. Dünyanın öbür ucunda biri, bizim burada sıktığımız yağı tatmak için valizini toplayıp yola çıkıyor. Elimizde öyle kıymetli bir altın suyu var ki insanı bir ülkenin mutfağına, toprağına, tarihine kadar götürüyor. Peki biz, o yağı üreten kadınların dünyaya açılması için bu kıymetten ne kadar yararlanıyoruz

Bu, Women in Olive Oil'un Türkiye'deki ilk hasat buluşmasıydı. Bir önceki buluşmada grubun bir sonraki hasat için nereye gideceği konuşulurken Oro di Milas'ın kurucusu Emine Colin, "Jill, Türkiye'yi deneyelim," demiş. Jill de daveti kabul etmiş. Milas'ta Emine'nin zeytinliğinde konuştuk.

Türkiye'yi dünyaya nasıl anlatırız diye sık sık konuşuyoruz. Emine'nin davetinin karşılığını o hafta gördüm. Memecik'i tatmaya gelen biri, Milas pazarında üreticiyle konuşuyor, bir Türk yemeğinin nasıl yapıldığını öğreniyor, ertesi gün Efes'in mermer caddelerinde yürüyor. Eve döndüğünde Türkiye'yi anlatırken kendi gördüklerinden, tattıklarından, tanıştığı insanlardan söz edecek. Emine, bir hasat davetiyle yirmi iki kişiye anlatacak böyle bir Türkiye hikâyesi verdi.

Zeytinyağı deyince aklımıza İtalya, İspanya, Yunanistan, Türkiye geliyor. Zeytinyağı üreten kadınları birbirine bağlamayı kendine iş edinen Jill Myers ise Teksas'ta, zeytinyağının neredeyse hiç kullanılmadığı bir mutfakta büyümüş.

Mutfak dolabının arkasındaki bidon

Jill'den hikâyesinin biraz gerisine gitmesini istedim. "Belki daha önce kimseye anlatmadığın bir şey vardır," dedim. O da beni Teksas'taki çocukluk evine götürdü.

Mutfak dolabının arkasında bir zeytinyağı bidonu varmış. Evde kimse zeytinyağı kullanmazmış. Jill ara sıra bidonu açıp koklar, "Bu ne işe yarıyor" diye düşünürmüş. Yıllar sonra, 2012 civarında, İtalya'da tattığı yağ onda öyle bir merak uyandırmış ki Amerika'ya dönerken yanında zeytinyağı getirmeye başlamış. Çocukları da taze yağa bayılmış.

Önce yağın nasıl üretildiğini ve tadıldığını öğrenmeye koyulmuş, ardından ithalata girmiş. 2016 ve 2017'de International Culinary Center'da Olive Oil Times'ın zeytinyağı someliyeliği eğitimini almış. "Zeytinyağı bütün hayatımın yönünü değiştirdi," dedi. Bu değişimi anlatırken dönüp dolaşıp tanıştığı insanlardan söz etti. Ardından pandemi geldi.

Evde kaldıklarında birbirlerini buldular

Salgında Jill'in konuştuğu üreticiler, ithalatçılar ve dükkân sahipleri bir anda evlerine kapanmıştı. Birbirleriyle konuşabilsinler diye Facebook'ta kapalı bir grup açtı. Sektörde tanıdığı kadınlara haber verdi, onlar da kendi tanıdıklarını çağırdı. Grup öyle hızlı büyümüş ki Jill o günleri, daha nefesini toparlayamadan hızı artan bir koşu bandına benzetiyor.

Tadım eğitimleri, çevrimiçi seminerler, kalabalık Zoom toplantıları derken kadınlar birbirlerinin işini öğrenmeye başladı. Jill, 2023'te bu oluşuma resmî bir yapı kazandırmak için adım attı. Ardından bütün mesaisini Women in Olive Oil'a ayırdı. Beni en çok bu kısmı duygulandırdı. Birbirlerine en çok ihtiyaç duydukları günlerde başlayan o konuşmaların bugün bir kadının yağını okyanusun öte yakasına taşıyabilmesi ne güzel.