Bir mutfağı insana bazen bir insan sevdiriyor.

Bir ülkenin mutfağını size ilk kimin sevdirdiğini hatırlıyor musunuz

Bazen ilk yediğiniz yemeğin adını bile unutursunuz. Ama o tabağı önünüze koyan insanı, size nasıl ikram ettiğini, masadan kalkarken nasıl hissettiğinizi hatırlarsınız.

Geçenlerde Londra'da, St Christopher's Place'teki Sofra'da Hüseyin Özer'le kahvaltıya oturduk. Ben yeni projelerini merak ediyordum. Söz bir ara paraya geldi.

"Bankaya iyilik yapılmaz, kendine yap, ruhuna yap" dedi.

Hüseyin Bey'le kahvaltıya oturunca böyle oluyor. Bir restoran sahibine işini soruyorsunuz, masadan kalkarken kendi hayatınız üzerine düşünüyorsunuz. Onu çok sevmemin sebeplerinden biri de bu.

Bir tabakla başlayan tanışıklık

Londra'da uzun yıllardır yaşıyorum. Bugün yeni nesil Türk restoranlarının menülerinde yemeklerimizin Türkçe adlarını gördüğümde seviniyorum. Bir İngiliz misafirin enginar dolmasını merak etmesi, daha önce adını duymadığı bir mezeyi denemek istemesi hâlâ hoşuma gidiyor. Bir mutfak böyle tanınıyor. Önünüze bir tabak geliyor, tadıyorsunuz, adını soruyorsunuz. Hoşunuza giderse bir dahaki sefere yanınızda bir arkadaşınızı getiriyorsunuz.

Hüseyin Özer, Londra'da bu tanışıklığa yıllar önce kapı açan insanlardan. İlkokula gitme imkânı bulamamış, hayatının bir döneminde tuvalet temizleyerek geçinmiş. Tokat'tan Londra'ya uzanan yolculuğunda kurduğu Sofra'nın yemekleri, Britanya başbakanlığının adresi 10 Downing Street'e kadar ulaşmış. Bu hikâyede beni en çok etkileyen, Londra'da kendine bir yer açarken Türk mutfağına da yer açması.

Bir ülkenin mutfağı nasıl tanıtılır diye çok konuşuyoruz. Festivaller düzenliyoruz, davetler veriyoruz. Peki bir insan kendi imkânlarıyla ne yapabilir Hüseyin Bey'in cevabı yıllardır Sofra'da. Dünyanın dört bir yanından gelen insanları ağırlıyor, bizim yemeklerimizi ve sofraya oturan insana nasıl davrandığımızı onlara gösteriyor. Bazen gastronomi diplomasisi o kadar gündelik bir şey. Bir insan önündeki yemeği seviyor, ertesi gün bir başkasına anlatıyor.

Ben Sofra'nın ızgara levreğini de tereyağında karidesini de çok severim. Ama orayı düşündüğümde aklıma o tabaklar kadar uzayan sohbetler geliyor. Bizim sofralarımızda birine "Biraz daha kal" demenin yollarından biri de önüne bir tabak daha koymaktır. Hüseyin Bey'in Londra'ya taşıdığı misafirperverlikte ben bunu hissediyorum.

Bir restoranı büyütmek, bir işi kalıcı kılmak

"Burada Londra'da başarılı olursan, dünyanın her yerinde başarılı olursun" diyor Hüseyin Bey. Londra'ya güveni büyük. Yatırım konusunda ise ölçülü. Risk almanın işin bir parçası olduğunu söylüyor. Bir işe girişmeden önce de borcunu taşıyıp taşıyamayacağını, büyüdüğünde aynı kaliteyi sürdürüp sürdüremeyeceğini düşünüyor.

Bir restoranın sağlıklı, hesaplı ve lezzetli yemekler sunması gerektiğini söylüyor. Üçünü bir arada yapabilmek emek istiyor. Yufkanın nasıl açıldığından mezenin tazeliğine, tabağın hazırlanmasından masaya nasıl getirildiğine kadar her ayrıntının yeri var. "Yemek yemek sanat ister, görgü ister" derken neyi kastettiğini onu dinleyince daha iyi anlıyorsunuz.

Hüseyin Bey'in en sevdiğim sözlerinden biri de "Namuslu yemek vardır." Ben zeytinyağı üreten ve tadan biri olarak restoranlarda mutfağın hangi yağı kullandığını merak ederim. Hüseyin Bey'in bu konudaki hassasiyetini de bu yüzden önemsiyorum. Masaya oturduğumuzda yemeğin hangi yağla piştiğini çoğu zaman bilmeyiz. O seçimi mutfaktaki insana emanet ederiz. Ben onun sözünü böyle anlıyorum. Misafir mutfağı görmese de tabağına kendi evinizde kullanacağınız malzemeyi koyarsınız.