15 Temmuz'u defalarca inceledim. Bir siyaset adamının şu değerlendirmesi, durumun özeti gibiydi:

"15 Temmuz'da neler olduğunu hâlâ tam olarak bilmiyoruz ama sonuçlarını yaşıyoruz. Bu sonuçları değerlendirebilecek durumdayız. AKP'yi uzaya gönderilen bir füze olarak düşünelim; yükselmesini sağlayan yakıt tankı FETÖ idi. Atmosferi geçince yakıt tankını attı. Böylece ağırlığından kurtulduğu için daha da hızlandı ve bu sayede tek adam sistemine geçti..."

Nitekim TBMM Başkanı iken Mustafa Şentop, "Hükümet sistemi meselesi 15 Temmuz'da gerçekleşen o direnişin dışında, ondan bağımsız bir şey olarak değerlendirilemez. Ve o Türkiye'yi bu hükümet sistemi değişikliğine getirmiştir. Bu paradigma değişikliğinin tescili noktasına getirmiştir." demişti.

***

2002'nin Aralık ayında, Los Angeles Times'ta yazan Amir Tahiri, Erdoğan ve Gül'ün laiklik veya Avrupacılık anlayışlarının, devletin, dini, tamamen cemaatlere bırakmasına dayalı olduğunu belirtmiş ve bunun da Diyanet İşleri Başkanlığı'nın milyarlarca dolarlık servetinin bir siyasi parti tarafından kontrolü anlamına geleceğini, dolayısıyla Türkiye'de çok partili demokrasinin ortadan kalkabileceğini yazmıştı.

İktidar partisinin uzun süredir ana muhalefet partisine yaptığı operasyonların anlamı budur. Görünürde çok partili demokrasi hala vardır ama ilk seçimde iktidar olması beklenen CHP, iktidar tarafından parçalanmıştır. Baskın seçim durumunda, butlan CHP'sinin başarılı olması mümkün değildir. Özgür Özel'in kuracağı yeni partinin de engellenmesi planlanmaktadır... Öyle ki Ekrem İmamoğlu'ndan sonra, Özgür Özel ve Mansur Yavaş'ı da tutuklayarak yapabilmek için, yandaş medyayı kullanmaktadırlar.

***

AKP iktidarında, TSK'ye yapılan siyasi müdahaleler sonunda, terfi sistemi bozuldu ve Türkiye'yi 15 Temmuz rezaletine sürükleyen kararlar, 2014 ve 2015 şûralarında alındı. FETÖ'cü albaylar ordudan atılmak yerine terfi ettirildi ve tugay seviyesindeki muharip birlikleri yönetir durum getirildi. Darbeyi ancak tugay komutanları yapabilirdi, bu amaçla tugay komutanlarının çoğunluğu FETÖ'cülerden seçildi.