Beyaz et sektöründe haksız fiyat artışı gerekçesiyle 13 şirkete denetim kayyumu atandı geçen hafta. Adalet Bakanlığı'nın operasyonuydu. Şenpiliç, Banvit, Erpiliç, Lezita, Keskinoğlu, Hastavuk, Bakpiliç, Bupiliç, Akpiliç, Aspiliç, Gedik, Orvital ve AY-Pİ hedefteydi; aralarında iktidara yakın kuruluşlar da var üstelik.

Yılbaşından bu yana bazı ürünlerin kg fiyatı 139 TL'den 500 TL'lere yükselmiş. İktidar da düğmeye basmış(!) Peki bu oprasyonu niçin Ticaret Bakanlığı değil de Adalet Bakanlığı yaptı, niçin kayyum yolu seçildi İvedilikle belirtelim ki kayyum türü atamaların sonu da toplumda karşılığı da yok. Konunun ayrıntısına gelirsek Ankara'daki kaynaklar, "Fahiş kazanç gerekçesiyle gerçekleşen operasyonu Ticaret Bakanlığı yapsa firmaların kapısına kilit vurulur ve gıda tedarik zinciri krize girerdi" dediler. O yüzden, Adalet Bakanlığı devreye girmiş.

Öncelikle 4 aydaki yüzde 150-250 artış normal değil. Adalet Bakanlığı'na yakın kaynaklar, bazı firmaların patron ve yöneticileri arasındaki WhatsApp yazışmalarında fiyat artışının körüklendiğine ilişkin bulgulara erişildiğini iddia ediyor. Ayrıca restleşme suçlaması var. Örneğin Ankara, fiyatları frenlemek için kısa süreli ihracat yasağı getiriyor ama bazı firmalar fiyatlar düşmesin diye üretimi kısıyor. Bunlar birer sav! Beyaz et tarafındaki kaynaklar ise "Geçen ramazan ayından bu yana Ankara'nın ricasıyla fiyatı baskıladık, üretim çarkları zarara dönmeye başlayınca zamlar yapıldı, artış kamuoyundaki gibi değil, devlet üreticiyi korumadı" diyorlar. Girdi fiyatları da doğruluyor üreticiyi. Yemin yüzde 90'ı ithal ve sürükli artış olmuş 4 ayda.

Cumhurbaşkanlığı Tarım ve Gıda Politikaları Kurulu Üyesı, İSO Başkanı Erdal Bahçıvan'ın yorumu da önemli. ünkü operasyonun olduğu saatlerde Bahçıvan şöyle bir açıklama yaptı: "Hukuk işlesin, yanlış varsa gereği yapılsın. Ancak bunu yaparken hassas bir dengeyi de korumak zorundayız. Bir sektöre, üretim zincirine yatırım yapan sanayiciye dönük topyekûn itibarsızlaştırma dili Türkiye'ye fayda sağlamaz. Aksine yatırım iştahını zedeler." Galiba arabuluculuk yapıyor yılların sanayicisi. Ne var ki Beştepe için de dost acı söyler türü bir yorumda bulunmuş! Konu Bilgi Üniversitesi'ndeki aç-kapa gibi farklı bir noktaya giderse kimse şaşırmasın; tepki büyük! Zaten 32 gözaltının 29'unun kısıtlarla serbest bırakılması da belirsizliğin göstergesi.

Ayrıca bu operasyon bir kez daha gösterdi ki cumhurbaşkanlığı sistemi, bazı bakanlıkların hareket alanlarını kısıtlamış. Parlamenter rejimde benzeri bir sıkıntı yaşansa, Ticaret Bakanlığı, gerçekten fahiş zam yaptığı belirlenen firmaların yakasına yapışır, yaptırım uygulanır şirketlere kayyum atanmazdı. Umarız bu son olur ve farklı sektörlerdeki benzeri durumlarda Adalet Bakanlığı devreye girmez; savcı ve hâkimler de asıl görevlerine bakar, çünkü adliyeler metro istasyonu gibi!

Bu arada farklı sektörler demişken tavuktaki fahiş fiyat artışlarının benzerleri et ve süt ürünlerinde de yaşanıyor, keza yaş sebze-meyve zincirinde hal ve aracı mafyası tabanlı uçuk fiyatlar var. Ve son tahlilde marketler hedefte. Operasyonlar yayılırsa şaşırmayın! Ticaret Bakanı Ömer Bolat da şapkasını önüne koyup düşünsün "Ben niye bu operasyonlara dahil değilim" diye!