Yoksa mesele reddedilmek değil de kabul edememek mi.. Geçtiğimiz günlerde bir markette, belki de hepimizin zaman zaman karşılaştığı küçük fakat üzerinde düşünülmesi gereken bir olay yaşandı.

Alışverişini tamamlayan bir müşteri kasaya gelmiş, ödemesini yapmak üzereydi. Kasiyer, bir kampanyadan söz ederek çikolata almasını teklif etti. Müşteri kibarca, "Hayır, teşekkür ederim" dedi. Ancak teklif bir kez daha geldi. Yine hayır dedi. Bir kez daha ısrar edildi. Cevap ise değişmedi.

Ortada yalnızca bir çikolata teklifi vardı. Fakat bu küçük hadise, üzerinde durulması gereken büyük bir soruyu hatırlatıyordu: Biz insanlar neden bir başkasının "hayır"ını olduğu gibi kabul edemiyoruz

Elbette kasiyer, kendisine verilen bir satış vazifesini yerine getiriyor olabilir. Fakat teklif etmek vazifeyse, verilen cevaba saygı göstermek de nezakettir. Bir insanın istemediği bir şeyi almak zorunda olmadığını, bir teklifi reddetmesinin son derece doğal olduğunu neden unutuyoruz

Üstelik bunu yaparken çoğu zaman karşımızdaki insanın kararına saygı duymak yerine onu ikna etmeye çalışıyoruz. İlk "hayır"ı duymuyor, ikincisini yeterli bulmuyor, üçüncüsünde ise karşı tarafın sabrını deniyoruz.

Acaba bu kadar mı kırılganız Bir teklifimizin reddedilmesini kendi değerimize yönelik bir eleştiri gibi mi algılıyoruz Yoksa her istediğimizin kabul görmesine o kadar mı alıştık ki bir başkasının tercihine saygı duymayı unuttuk

Asıl düşündürücü olan ise şudur: Kendimize yapıldığında rahatsız olduğumuz davranışları başkalarına yaparken neden aynı hassasiyeti göstermiyoruz

Birisi bize ısrar ettiğinde bunaldığımızı, kararımıza saygı gösterilmediğinde rahatsız olduğumuzu söylüyoruz. Bir ürün almak istemediğimizde, bir davete katılamadığımızda veya bir teklifi uygun bulmadığımızda anlaşılmayı bekliyoruz. Fakat sıra başkasının kararına geldiğinde aynı anlayışı gösterebiliyor muyuz

Oysa "hayır" her zaman bir kırgınlığın, hoşnutsuzluğun veya kişisel bir reddin ifadesi değildir. Bazen yalnızca istememektir. Bazen ihtiyacın bulunmamasıdır. Bazen imkânın elvermemesidir. Bazen de kişinin kendi tercihidir.

Her "hayır"ın arkasında uzun uzun açıklanması gereken bir gerekçe bulunmaz. İnsan istemediği bir şeye "hayır" diyebilmek için kendisini savunmak, mazeret üretmek veya karşısındakini ikna etmek zorunda değildir.

Bir insanın kararına saygı duymak, onu fikrinden döndürmeye çalışmaktan çok daha kıymetlidir. Çünkü saygı, karşımızdakinin bizimle aynı düşünmesini sağlamak değildir. Bizim gibi düşünmediğinde, teklifimizi kabul etmediğinde ve farklı bir tercihte bulunduğunda da ona alan tanıyabilmektir.

Israr bazen ilgi, samimiyet veya yardım gibi görülebilir. Fakat karşı tarafın açık cevabına rağmen devam ettiğinde, nezaket olmaktan çıkar ve baskıya dönüşür. İyi niyetle başlayan bir teklif, sınır bilinmediğinde rahatsızlığa sebep olabilir.

Belki de biraz durup kendimize şu soruyu sormalıyız: Biz gerçekten karşımızdakini ikna etmeye mi çalışıyoruz, yoksa kendi isteğimizin kabul edilmesini mi istiyoruz

İnsanlar arasındaki huzur, herkesin aynı şeyi istemesiyle değil; farklı tercihlere saygı gösterilmesiyle sağlanır. Bir insanın "hayır"ını kabul etmek bizim değerimizi azaltmaz. Aksine, karşımızdaki insanın iradesine ve sınırlarına saygı gösterebildiğimizi ortaya koyar.