'Büyük Yalan'…

Ali Saydam
12.03.2026
5

"Büyük Yalan, aslen Adolf Hitler tarafından Mein Kampf'ta [Kavgam] ortaya atılan bir propaganda tekniğinin adıdır. Hitler, 'Halkın büyük kitleleri ... küçük bir yalandan ziyade büyük bir yalana daha kolay kurban gider' der ve bu teknik, bilinen bir yanlışın tekrar tekrar dile getirilmesi ve doğruymuş gibi ele alınması anlamına gelir. Amaç, tartışmanın seyrini, büyük yalanı eleştirel bir şekilde sorgulamak veya görmezden gelmek yerine, onu kabul edilmiş bir gerçek olarak ele alan bir yöne doğru yönlendirmektir."

Hitler'in Propaganda Bakanı Goebbels'in, Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisinin yönetiminde ve Alman halkının beyninin yıkanmasında kullandığı en etkili iletişim silahı "Büyük Yalan Söyleme Stratejisi" idi. İnsanlığın Hitler Almanya'sı felâketinden neredeyse hiçbir şey öğrenmediğini, bu stratejiye en geniş anlamda yer veren Trump'ın hâlâ 'inandırıcı' bir figür olmasından anlıyoruz. İşte ABD Başkanı'nın ifadelerinden bazı örnekler:

"İran'ın nükleer programını tamamen haritadan sildik." (Haziran 2025)

"İran'ın, 2000 yılındaki USS Cole saldırısında parmağı vardı." (Şubat 2026)

"İran'ın kıtalararası balistik füzeleri çok yakında ABD ana karasına ulaşabilir." (Mart 2026)

"2015 Nükleer Anlaşması (JCPOA) İran'a yasal olarak nükleer silah sahibi olma hakkı veriyordu." (Mart 2026)

İlkokulun vurulmasıyla ilgili; "Saldırıyı İran kendisi yapmış olabilir veya başka biri, biz yapmadık." (Mart 2026)

"Bu savaş çok kısa sürecek, sadece kısa vadeli bir gezi olacak ve çok yakında bitecek." (Mart 2026)

"Savaş çok yakında bitebilir...", İran saldırı kararındaki sorumluluğunu devretme çabası olarak 'okunabilecek'; "Herkes bana 'Yap' diyordu. Jarrod [Kushner] yapmamı istiyordu, Mark [Meadows] yapmamı istiyordu... Herkes 'Yapmalısın' diyordu." (Mart 2026)

İran saldırıları konusunda 28 Şubat'ta bu yana yürüttüğü iletişim, Trump'ın genel yaklaşımını anlamak için verimli bir örnek... ABD Başkanı, sadece siyasi söylem üretmiyor, pek çok farklı vakada örneklerine rastlayabileceğimiz "Büyük Yalan" stratejisini uygulamaya devam ediyor. Bu stratejinin en değerli aracı da elbette internet ortamı... Dijital çağın hızıyla yayılımı ivmelenen Büyük Yalanlar, dünyanın dört bir yanındaki insanlara bir güzel servis ediliyor.

Peki bilmediği bir şey kalmayan, bilgi bombardımanı altında her şeye ulaşabilen insanların derdi ne ki hâlâ bu yalanlara inanıyor

"İran, ilkokulu kendisi vurdu" diyen Trump aslında hiçbir kanıt sunmuyor, yalnızca şüphe tohumları ekiyor. Biliyor ki, insan psikolojisi, karmaşık gerçeklerle uğraşmak yerine kendi korkularına hitap eden hatalı olsa da basit hikâyeye sarılacaktır...
40 milyarlık 'okuma' hatasıRamazan-ı Şerif idrak soframızda başköşeye oturdu. Bu iklimin ruhu malum; arınmak, bölüşmek, kıymet bilmek ve tüm bunları başarabilmek için farkına varmak... Ancak gelin görün ki, bununla taban tabana zıt bir tabloyla karşı karşıyayız. İstatistikler önümüze düştüğünde, "Burada devasa bir algılama yönetimi hatası var" demekten kendimizi alamadık.Temel İhtiyaç Derneği (TİDER) Başkanı Hande Tibuk'un paylaştığı veriye göre; Türkiye'de gıda israfının yıllık maliyeti tam 46 milyar lirayı bulmuş. Daha da beteri, bu kaybın 40 milyardan fazlası, sadece ambalaj okuma hatasından, bir kavram kargaşasından kaynaklanıyormuş.Mesele şu; Son Kullanma Tarihi