Öğretmenlik sanattır. Bu sanatı her karakter icra edemeyebilir. Ruhunda böyle bir sanat olmayan bir kişinin bu mesleği yapması da güçtür. Öğretmenlik, bugün sanat olmaktan çıkarak belli kalıplar içinde hareket edilen bir memuriyete dönüşmüştür.
Yine bir Öğretmenler Günü geldi. Evvela tüm öğretmenlerimizin bu özel gününü tebrik ediyorum.
Öğretmenlik sanat ise bu sanatın belli seviyede alıcılarının olması gerekir. Zira ruhu inşa etmek ve her bir ruha hem yaratılışına uygun hem de hayatını kazanmasını sağlayacak bir meslek kazandırmak, sıradan bir memurun işi değildir. Her öğretmenin kendi bilgisi, görgüsü, yeteneği ve tecrübesi muhakkak farklıdır. Dolayısıyla öğretmenlik mesleğini icra edenler için genel kurallar olabilir ancak sanatçının kendi tarzını ortaya koyabilmesi için ona özel imkânlar ve alanlar tahsis edilmelidir.
Geleceğin Planlanması
Nasıl ki her öğrenci özeldir, denilmektedir. Öğretmen de özeldir. Öğretmenlik bu çerçevede değerlendirildiğinde aslında herkesin yapabileceği bir meslek de değildir. Ne var ki ülkemizde kariyer planlaması, gençlerimizin girmiş oldukları sınavlara göre rastgele belirlenmektedir. Öğrencinin puanı neye yetiyorsa o alana yönelmektedir. Bu şekilde öğretmen olanların sayısı da az değildir. Şimdi öğretmenlerin önüne bir anket koyacak olsak ve şöyle desek: "Aynı ücretle başka bir mesleğe geçmek ister misiniz" Öyle inanıyorum ki azımsanamayacak bir çoğunluk başka bir mesleğe geçmek isteyecektir. Çünkü çoğu öğretmen yaptığı işten mutlu değil.
Öğretmenin Yükü
Öğretmenlik, teknolojinin gelişmesiyle birlikte belli kalıpların dışına çıkılamayan bir meslek hâline geldi. Öğretmenler; veri hazırlayan, belli dosyaları ve formları dolduran, analiz yapan, nöbet tutan, güvenliği ve asayişi sağlamaya çalışan bir görevli hâline dönüştü. Diğer taraftan öğretmenler, siyasal iktidarın uzak ve yakın hedeflerini, ortaya koyduğu programları gerçekleştirme görevlisi olarak da görev yapmaktadır.
Öğretmen böyle olunca öğrenciyi tanıma, onun kabiliyetlerini keşfetme gibi incelikli işlerden uzak kalmaktadır. Okullar bu durumda, özellikle çalışan anne babaların çocuklarını emniyetle teslim ettikleri bir devlet kurumu olarak görülmektedir. Çünkü tatillerde bu yapıdaki aileler, çocuklarıyla nasıl baş edeceklerini bilememektedir. Bir an önce okulların açılmasını beklemektedirler. Okul, çocukların korunduğu en güvenilir yerlerden biri olarak görülmektedir. Öğretmenler de bu kurumun bilinçli bekçileri olarak vazife yapmaktadır.
Böyle bir beklenti ve ilişki, elbette bir çocuğun geleceğini kurması bakımından da sağlıklı değildir. Öğretmenlik bu durumda aşırı stresli, sabır gerektiren ve riskli bir meslek grubuna dönüşmüştür. Her şey hesap ediliyor ama öğretmenin alacağı riskler hesap edilmiyor.
Öğretmen Eğitimin Neresinde
Bir zamanlar "öğrenci merkezli" eğitim dillerden düşmüyordu. Elbette öğrenci odak noktasıdır ancak öğretmeni göz ardı eden ve onu ikinci plana iten bir anlayış sağlıklı değildir. Öğrencinin yeteneklerini sergileyebilmesi ve kendisini ifade edebilmesi için rahat hareket edebilmesi başkadır. Sınırları aşarak yetişkin bir birey gibi okulda hareket etmesi ve öğretmenleriyle iletişim kurması başkadır. Ne yazık ki öyle bir algı oluşturuldu ki öğrencileri belli bir düzene sokmak, onlara belli kuralları öğretmek oldukça zorlaştı. Öğrenciler keyfine göre hareket ediyor.
Görgü kuralları başta olmak üzere öğrenciler oldukça pervasız davranabiliyor. Toplu yaşam alanlarında özel tercihlerin değil, genel kuralların geçerli olduğunu kavratmak zorlaşıyor. Öğretmen nasihat etmenin ötesine geçemiyor. Hatta öğrenciyi takibe alıp onun eksiklerini gidermek ve yanlışlarını düzeltmek üzere ilgilendiğinde bu durum öğrenciler tarafından reddediliyor ve şöyle deniliyor: "Hoca, bana kafayı taktı."
Aslında öğretmenin tüm işini gücünü bırakıp bir öğrencisine kafayı takması ve onu dert edinmesi takdire değer. Ama iş öyle olmuyor. Öğretmen art niyetli görülüyor. Öğrenciler, bu durumu manipüle ederek öğretmeni velilerle karşı karşıya getirebiliyor. Bu süreç öğretmenin tüm enerjisini alıyor. İşin öğretim kısmı zayıflıyor.
Zorunlu Eğitim
Ülkemizdeki en büyük sorunlardan birisi zorunlu eğitim olarak görülmektedir. Çünkü okula gelmek istemeyen ve bu kalıba uygun olmayan yüz binlerce genç, öğretmenlerin kontrolüne bırakılarak bir eğitim ve öğretim sürecine tabi tutuluyor.
Sondan başlayarak şöyle bir baktığımızda, liselerin dört yıl olmasıyla birlikte 18 yaşını dolduran gençlerimizin kurallara uymakta zorlandığını görüyoruz. Bu gençler çoğu kez söz dinlemiyor. Böyle bir yetişkinin okuldaki kurallara uymasını beklemek, onu çocuk gibi görmek, çocuklara nasihat eder gibi konuşmak ters tepiyor. Öğretmen, bambaşka bir alana çekilerek itibarını korumaya çalışıyor. Sınıfta disiplin sorunları başlıyor.
Okula zamanında gelip gitmeyen, sürekli devamsızlık yapan, derslerine çalışmayan, öğrenci olduğunu unutan bu yetişkinler ne yazık ki okullarımızda ciddi bir israfa ve zaman kaybına sebep oluyor.
Peki, ne yapmalı Zorunlu eğitimi kaldırıp öğrencileri yeteneklerine, hayatlarını kurtaracak ve onlara ekonomik katkı sağlayacak mesleklere yönlendirmek gerekir. Artık herkesin dilinde olan ve ezbere söylenen bu cümlenin hayata geçirilmesi gerekir. Çünkü üreten, terleyen, emek harcayan, yorulan, zorluklarla karşılaşan her çocuk hayatın kıymetini daha iyi idrak edecektir.
Şöyle güzel bir sözümüz vardır: "Ekmek elden, su gölden." İşte neredeyse yirmi yaşına kadar gençlerimizin hayata bakışı budur.
Elbette bu süreci yöneten, yönlendiren ve denetleyen bir devlet var. Tüm imkânları seferber eden, milyarlar harcayan, bir milyonun üzerindeki personeliyle bir ordu hâline dönüşen Millî Eğitim Bakanlığı var. Güncellenen müfredatlar, eğitime ayrılan bütçeler... Hepsi daha iyi bir eğitim için. Ancak istenilen düzeye bir türlü ulaşılamamaktadır. Çünkü herkesi aynı sınava tabi tutmaktayız. Herkesten aynı şeyleri beklemekteyiz. Fili de aslanı da kuşu da kaplumbağayı da aynı kategoride değerlendirerek herkesin aynı aşamalardan geçmesini bekliyoruz. Nerede kaldı "Her öğrenci özeldir." bakışı Bu durum, eğitimi hedefinden uzak bir serüvene sürüklemektedir. Hepimizin dertlendiği konu bu değil mi

19