İnsanın alacası içinde

Ali Akben
Bugün
5

Değerli okurlarım,atasözlerini önemser ve makalelerimde sıklıkla kullanırım.

İlk çağlardan günümüze süzülüp gelen, birkaç kelimeyle insanı ve toplumsal gerçekliği anlatan öyle sözler vardır ki üzerinde biraz düşündüğümüzde derin bir hayat felsefesiyle karşılaşırız.

"İnsanın alacası içindedir"

Atasözü günümüz insanını tanımada iyi bir ayıraçtır. Bu atasözünün deruni anlamına baktığımızda, insanın görünen yüzü ile gerçek kişiliğinin aynı olmadığı durumlar için kullanıldığı anlaşılıyor.

Dış görünüşler değiştirilebilir, konuşmalar süslenebilir ve kendimize toplumun kabul edeceği bir kimlik inşa edebiliriz. Hatta olduğumuzdan daha dürüst, daha merhametli, daha bilgili ve daha erdemli görünmek için özel bir çaba da gösterebiliriz.

"Kedinin namusu fareyi görünceye kadardır" sözünden de anlarız ki; insanın gerçek karakteri bulduğu fırsatlarla bağlantılıdır, dayanma gücü ise bağlı olduğu değerlerle ilgilidir.

Çünkü insanın iç dünyasında taşıdığı niyet, menfaatleriyle karşılaştığında verdiği kararlar ve gücü eline geçirdiğinde sergilediği davranışlar, onun gerçek kimliğinin aynasıdır.

Bir insanın ne söylediğinden ziyade ne yaptığına bakmak gerekir. Zira güzel söz söylemek kolay, söylenen sözün gereğini yerine getirmek zordur.

Menfaatine göre adaletten uzaklaşan, makam sahibi olduğunda kibirlenen, güçsüz karşısında zalimleşen, çıkarı söz konusu olduğunda dostunu satan bir insanın gerçek kişiliği, toplum önünde sergilediği görüntüden çok farklıdır.

İşte insanın alacası tam da burada ortaya çıkar. Bu atasözünü yalnızca şahsi ilişkiler açısından değerlendirmemeliyiz.

Aynı durum kurumlar, siyaset, ticaret ve toplumsal ilişkiler için de geçerlidir.

Bir yöneticinin kalitesi makamıyla değil, yetkisini nasıl kullandığıyla anlaşılır. Bir siyasetçinin samimiyeti meydanlarda söyledikleriyle değil, imkân ve yetki sahibi olduğunda yaptıklarıyla ortaya çıkar.

İçimizdeki alacalar, bazen yıllarca gizli kalabilir. Ancak menfaat, makam, güç ve ihtiras gibi sınavlar geldiğinde saklanan alacalar günümüzdeki FON krizi ve diğer sapkınlıklarda yaşananlarda görüldüğü gibi birer birer görünür hâle gelir.

Bugün mebzul sayıda örneklerle görüldüğü gibi toplum nezdinde vezir statüsünde olanların rezil hatta rüsvay olup itibarlarının sıfırın altına düştüğünü görüyoruz.

Sorumluluk statüsündeki insanlar başta olmak üzere insanlarımız kendi iç dünyasına bakmalı, kendi niyetlerini sorgulamalıdır.