Bu topraklarda Cumhuriyet ilkelerini yüz yıldır yaşatan Türkiye Cumhuriyeti, hukuk devleti ilkelerini titizlikle uygulamalıdır. Siyasal iktidar dinsel ve mezhepsel tercihlere dayalı dış politikasını terk etmelidir. Türkiye çağdaşlaşma yolundan vazgeçmemelidir.

2026'nın ilk günlerinde ABD askeri güçleri, Trump'ın emriyle bağımsız bir devletin sınırları içinde operasyon düzenledi. Venezüella Devlet Başkanı Maduro ve eşi, başkanlık sarayından alınarak ABD'ye kaçırıldı. iftin New York'ta yargılanmasına başlandı

Dünkü yazımızda 2025 yılında özellikle ekonomide seyreden yüksek enflasyon, AKP'nin iç politika stratejisi ve buna karşı CHP'nin izlediği politika üzerinde duruldu. Ayrıca 2025'te hukuk devleti ve özellikle Anayasa Mahkemesi kararlarına karşı gelinmesi konusuna değinildi. "Terörsüz Türkiye" politikasının geldiği son durum ve özellikle DEM Parti'nin barışı engelleyici önerileri de ele alınıp irdelendi.

Son 25 yıldır Türkiye'de tarikat ve dini örgütlerin güçlendiği, bunun sonucunun ise 2025'in son günlerinde Yalova'da bir çatışma ile görüldüğüne dikkat çekildi. Bugünkü yazımızda özellikle dış politikadaki gelişmeler ele alınacaktır.

DIŞ POLİTİKA

Dış politika yazarları her zaman Türkiye'nin dış politika yönünden çok stratejik bir konuma sahip olduğunu belirtirler.

2025 yılında kuzeyde RusyaUkrayna savaşı; güneyde İsrail-Filistin-İran savaşı tüm hızıyla devam etti.

Ortadoğu son yıllarda en hareketli gelişmelerin merkezi haline geldi. Eski ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice yazdığı makalede Ortadoğu'da 30 devletin yönetim sistemi ve sınırlarının değişeceğini belirtmiş ve bu politika Büyük Ortadoğu Projesi (BOP) olarak adlandırılmıştı.

O günden bugüne 25 yıl içinde gerçekten Libya, Mısır, Irak'ta rejimler değişti. Şimdi de Suriye'de sınırların değişimi adım adım gerçekleşiyor.

ORTADOĞU-İSRAİL-SURİYE

2025 yılında İsrail özellikle Filistin ve Gazze'de şiddet uygulamalarını sürdürdü. Suriye'de Esad rejimi devrildi. Bu değişimden sonra Suriye'de yeni rejimin kuruluşu için "10 Mart 2025 Mutabakatı" adını alan uzlaşıya varıldı. 31 Aralık 2025 uzlaşı için son tarih olarak ortaya konmuştur.

2026'nın ilk haftasını yaşadığımız bugünlerde "10 Mart 2025 Mutabakatı"nın gerçekleşmesinin giderek zora girdiği görülüyor.

PKK/PYD, Suriye'de ulus devletle "entegre olmak" uzlaşısına yanaşmıyor.

Bilinen gerçek şudur, ABD yıllardır parasal destek verdiği, askeri yönden araç, gereç, silahla donattığı, eğittiği PKK/PYD'yi kendi çıkarları için kullanmak istemektedir.

Suriye'yi dört parçaya bölmek ve orada Arap, Dürzi, Nusayri ve Kürt devletçikleri yaratmak isteniyor.

Amaç İsrail'in her an denetleyebileceği bir Suriye yaratmaktır. Suriye'nin kuzeyinde faaliyet gösteren SDG terör oluşumunun İsrail ile doğrudan bağlantısı da artık gizlenmiyor.

Türkiye, 10 Mart 2025 "mutabakat" ya da "uzlaşı" anlaşmasının uygulanmasını, SDG'nin silahlı yapısını tasfiye edip Suriye ulus devletiyle "entegre" olmasını, birleşmesini istiyor.

Yukarıda belirtildiği gibi, sahadaki tablo bunun gerçekleşmesinin çok güç olduğunu gösteriyor. SDG masaya her zaman oturuyor ancak İsrail ve ABD'den aldığı destekle konuyu sonuca ulaştırmıyor. Olayı zamana yayıyor, şartlara bağlıyor. Tarafsız yorumcular SDG'nin ABD ve İsrail'in isteklerinin dışına çıkamayacağını belirtiyorlar.

Bu durumda Ankara ne yapacak "Terörsüz Türkiye" politikasının temelini oluşturan Suriye'nin kuzeyindeki sorun nasıl çözülecek Bu sorular kuşkusuz çok önemlidir ve kısa vadede çözümünü beklemek olanaksızdır.

İRAN'IN DURUMU

İran'ın çok önemli bir konumu var. Kuzeyinde Rusya, doğusunda Orta Asya devletleri ve güneyinde stratejik Babülmendep Boğazı vardır. Bu nedenle İran, Asya, Türkiye ve Avrupa arasında çok önemli ve stratejik bir konuma sahiptir.

2025 Haziran'ında İran-İsrail arasında 12 gün süren karşılıklı füze saldırısıyla geçen ağır bir savaş yaşandı.

İsrail, Ortadoğu'da İran'ı en önemli düşmanı olarak görmektedir. ABD ise "nükleer silah üretimi" yaptığını gerekçe göstererek İran'a karşı yıllardır ekonomik abluka politikasını sürdürüyor. İsrail-İran savaşının sonuçları ve yıllardır süren ekonomik ablukanın yarattığı durum, İran'da enflasyonun yüzde 50'ler düzeyine çıkmasına neden oldu.

İran'da kadınların başörtüsü dayatmalarına karşı örgütlendikleri, gençlerin de özgürlük için yıllardır direniş içinde oldukları biliniyor. Para birimi riyalin, dolar karşısında erimesi ile İran'daki olayların içine bu kez orta sınıf halkın ve çarşı eşrafının girdiği belirtiliyor.

Protesto hareketleri nedeniyle ölümler olduğu belirtiliyor ve ölü sayısı üzerinde değişik rakamlar veriliyor.

ABD Başkanı Trump'tan göstericilere destek açıklamaları geldi. Trump mesajında, "Eğer İran yönetimi barışçıl gösteri yapan halkı öldürürse, ABD onların yardımına koşacaktır" dedi. Bunun İran'a silahlı müdahalede bulunuruz anlamını taşıdığı belirtiliyor.

İran'da gerek devlet başkanı Pezeşkiyan gerekse meclis başkanı Galibaf, ABD'ye sert yanıtlar verdi.

Bir gerçektir ki İran "nükleer silah" projesine çok kaynak aktarıyor. Bunun ekonomik dengeleri altüst ettiği belirtiliyor. Bu durumda İran "nükleer silah" projesine devam mı edecek yoksa bu projeyi sona mı erdirecek Güncel önemli konu budur. Bu karmaşa ortamında 2026'da yeni bir İran-İsrail savaşı çıkar mı Kuşkusuz bu savaş son derece önemlidir ve Ortadoğu'daki dengeleri altüst edebilir.

Burada belirtmeliyiz ki İran köklü bir devlettir ve köklü bir toplumsal yapısı vardır. Bu nokta hiçbir zaman unutulmamalıdır.

İSRAİL-YUNANİSTAN-GÜNEY KIBRIS

Ortadoğu siyasetinde yeni gelişme İsrail-Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) arasında yapılan anlaşmadır. Bu üç devlet Güney Akdeniz'de birlikte hareket etme kararı aldı.

Bu gelişme aslında, Türkiye'nin "Mavi Vatan" politikasına karşı bir harekettir.

Yunanistan zaten ABD'nin kesin koruması altında "Mavi Vatan" politikalarına karşı Ege Denizi'nde faaliyetlerini sürdürüyordu.

GKRY'de İngiltere, Fransa, ABD'nin askeri üsleri faaliyet halindedir.

İsrail, GKRY ve Yunanistan'ın bir araya gelişi, kuşkusuz Türkiye'nin Güney Akdeniz'deki çıkarlarına karşı bir harekettir. Bu birleşme ABD, İngiltere, Fransa gibi batıl dünyası devletleri tarafından da desteklenmektedir.

Kısa vadede Türkiye bu gelişim üzerinde durmalı Mısır ve Libya ile ilişkilerini güçlendirmelidir.

UKRAYNA SAVAŞI

Ukrayna savaşı dört yıldır sürüyor. Savaşın sona ermesi için özellikle 2025'te birçok girişim ve toplantı yapıldı. 2025'in son haftasında ABD Başkanı Trump ile Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenski yeniden bir araya geldi.

Trump'ın Florida'daki evinde yapılan toplantı öncesi, Rusya Devlet Başkanı Putin ile telefonla görüşüldü. Trump bu görüşmenin "son derece verimli bir görüşme" olduğunu söyledi.

Her defasında olduğu gibi liderler, görüşmelerin son aşamasındayız, diyorlar ancak Ukrayna barışı bir türlü gerçekleşmiyor. Putin 2025'in son açıklamasında Kiev ve Zelenski'nin barış sürecini sabote eden bir tutum izlediğini, bu durumun Moskova'yı askeri operasyonlara devam etmeye zorladığını belirtti.