Zengezur – Gazze – Reel politik

ABD Başkanı Trump'ın Washington'da Beyaz Saray'da sağ yanına Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev'i sol yanına Ermenistan Başbakanı Paşinyan'ı alarak Azerbaycan'ı Nahçıvan'a bağlayan ve Ermenistan'ın kontrolünde olan Zengezur koridorunu "Trump koridoru" olarak ilân edeceğini ve yönetimini bir Amerikan şirketinin yapmasında anlaşıldığını tv ekranlarında izlediklerinde Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Hakan Fidan biraz burukluk hissetmişler midir

Ben şahsen şaşırdım ve Türkiye'de pek çok kişinin de şaşkınlık yaşadığını tahmin etmek zor değil.

Ankara'ya sürpriz olmuş mudur bu sonuç

Ankara Azerbaycan'la bu kadar içli – dışlı iken, Ermenistan'la ilişkilerin iyileştirilmesi gibi bir genel eğilim de mevcutken, hele Zengezur Koridoru, Türkiye'nin Kafkaslar ve Hazar ötesi dünya ile ilişkilerinde hayati önem taşıyor iken bu buluşmayı kendisi gerçekleştirmek istemez miydi

Daha önce Putin'in masasında buluştu Aliyev ile Paşinyan...

Şimdi Okyanus ötesinin masasında buluşuyorlar.

Gerek Cumhurbaşkanı Erdoğan gerekse Hakan Fidan olumlu bulduklarını açıkladılar bu gelişmeyi...

Böyle davrandıklarına göre "olan"a razı olduklarını, ya da "olan" içinde "arayış" halinde olduklarını anlayabiliriz.

"Trump gelsin Zengezur'a otursun" gibi bir yaklaşımın Türk dış politikası olduğu herhalde düşünülemez.

Sanki Trump ismi Beştepe'de özel bir yer tutuyor. "Dostum"un bir anlamı var. Tabii ki, ya da inanırım ki Erdoğan "Dostum"u hissi bir söylem boyutunda kullanmaz. O söylemle Trump gibi narsist -megaloman gibi okumalara muhatap olan bir insan üzerinden Türkiye - ABD ilişkilerinin daha pozitif gelişeceğini öngörmüş olmalıdır.

Tabii ki böyle olması garanti değildir ama, diplomasi içinde bu tür arayışlar normaldir.

Erdoğan ve onun "liderliğinde" dış politika yürüten Hakan Fidan bölgede etkin olma çabasında. Böyle bir durumun vaki olduğu inancı da var.

Ancak pek çok kuvvet etki ediyor bölgeye ve bazen sonuca razı olmak zorunda kalabiliyorsunuz.

Erdoğan'ın Gazze konusunda duyarlı olduğuna inanırım ben. Söylediklerinin tamamı kalp işidir. Ama bugün Azerbaycan petrolünün İsrail'e Türkiye üzerinden gittiği de biliniyor. Türkiye, evet, kimi ihraç ürünlerinin satışını yasakladı ama petrol akmaya devam etti çünkü İsrail'in Azerbaycan'la ilişkileri sıkı fıkı idi. Karabağ olayında da Azerbaycan'ın Türkiye'nin yanında İsrail'den de destek aldığı biliniyor.

Demek Türkiye ile Azerbaycan ilişkisi reel politikte "İki devlet bir millet" yaklaşımından daha başka boyutlara kayabiliyor.

ABD'nin Zengezur'u kontrol altına almasının bölgedeki kuvvet değerlendirmeleri açısından farklı boyutları olacaktır. Türkiye de, reel şartlar içinden kendi çıkarlarını elde etmek için yürümeye çalışacaktır. Zengezur'a yerleşmiş Amerika'nın, Azerbaycan'la sıkı ilişkileri bulunan İsrail etkisi ile birlikte o coğrafyayı ve hinterlandını (Rusya'yı, İran'ı, Asya açılımını) etkileyeceği kuşkusuz.