Saadet Partisi Sosyal İşler Başkanlığı, gıda israfını gündeme taşıdı ve Gıda İsrafının Önlenmesi başlıklı önemli bir rapor yayımladı.
Türkiye İsraf Araştırması'na göre tüketicilerin yalnızca %31'i alışverişe liste hazırlayarak gitmekte. Ve satın alınan gıdaların yaklaşık %23'ü tüketilmeden çöpe gitmekte. Evlerde en fazla israf edilen ürün grupları ise meyve-sebzeler ile süt ve süt ürünleri.
Türkiye de gıda israfından önemli ölçüde etkilenen ülkeler arasında yer almakta.
UNEP (Birleşmiş Milletler Çevre Programı) Gıda İsrafı Endeksi verilerine göre ülkemizde her yıl yaklaşık 8,7 milyon ton gıda yalnızca hane halkı düzeyinde israf edilmekte. Kişi başına düşen yıllık gıda israfı ise 102 kilogram seviyesinde.
Başka bir ifadeyle Türkiye'de her vatandaş yılda ortalama yüz kilogramdan fazla gıdayı tüketmeden çöpe atmaktadır.
***
Peki, Saadet Partisi'nin gıda israfına yönelik çözüm önerileri neler Okuyalım;
* Gıda israfıyla mücadele yalnızca bireylerin sorumluluğuna bırakılmamalıdır. Kamu kurumları, yerel yönetimler, üreticiler, gıda sanayii, marketler, restoranlar ve tüketiciler ortak bir anlayışla hareket etmelidir.
* Gıda kaybı ve israfını düzenli ölçen ulusal bir izleme sistemi kurulmalıdır.
* Hasat sonrası kayıpları azaltacak depolama ve soğuk zincir yatırımları artırılmalıdır.
* Gıda bankacılığı sistemi güçlendirilerek tüketilebilir durumdaki fazla gıdalar ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmalıdır.
* Marketlerde yalnızca şekil ve görünüm nedeniyle satış dışı bırakılan ürünlerin değerlendirilmesini sağlayacak düzenlemeler yapılmalıdır.
* Restoranlarda porsiyon seçenekleri artırılmalı, artan yemeklerin paketlenmesi teşvik edilmelidir.
* Okullarda gıda okuryazarlığı ve israf bilinci müfredata dâhil edilmelidir.
* TETT (Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi) ile STT (Son Tüketim Tarihi) arasındaki fark konusunda toplum bilinçlendirilmelidir.
* Belediyeler organik atıkları kompost ve biyogaz tesislerinde değerlendirerek döngüsel ekonomiyi desteklemelidir.
* Dijital teknolojilerden yararlanılarak üretim, stok ve tedarik süreçleri daha etkin yönetilmelidir.
***
Bunlar önemli öneriler. Bir tane de ben ekleyeyim; otellerde açık büfelerde misafirler tabaklarına yiyecekleri kadar almalılar! Diyelim doymadılar, yine alsınlar! Ama baştan tabakları tepeli doldurursanız artanlar direkt çöpe gidiyor. "Aman ha bitecek!" kaygısıyla tabaklar tepeli doldurulmamalı...
DİKKAT! HER YIL YAKLAŞIK 1,05 MİLYAR TON GIDA İSRAF EDİLMEKTE!
UNEP'in (Birleşmiş Milletler Çevre Programı) Gıda İsrafı Endeksi'ne göre her yıl yaklaşık 1,05 milyar ton gıda israf edilmekte. Bu, korkunç bir rakamdır!
Buna karşılık yaklaşık 733 milyon insan açlıkla mücadele etmekte. Dünya genelinde gıda israfı her geçen yıl büyüyen küresel bir sorun...
Son yıllarda yayımlanan araştırmalar ise yıllık gıda israfının 1,5 milyar tona yaklaştığını ve kişi başına ortalama 132 kilogram gıdanın çöpe gittiğini göstermekte...
Birleşmiş Milletler projeksiyonlarına göre dünya nüfusunun 2050 yılında yaklaşık 9,8 milyara ulaşması beklenmekte.
***
FAO (Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü), bu artan nüfusun sürdürülebilir biçimde beslenebilmesi için tarımsal üretimin önemli ölçüde artırılması gerektiğini; farklı projeksiyonlara göre küresel gıda üretiminde yaklaşık %50-60 düzeyinde artışa ihtiyaç duyulacağını belirtmekte.
Ancak mevcut üretimin önemli bir kısmının kaybedildiği dikkate alındığında, yeni üretim kadar mevcut üretimin korunması da hayati önem taşımakta.
FAO'nun değerlendirmelerine göre, Türkiye'de 2019-2021 döneminde yaklaşık 18 milyon ton gıda kaybedilmiş veya israf edildi. Bu miktar toplam gıda üretiminin yaklaşık beşte birine (%20) karşılık gelmekte. Yani ülkemizde üretilen her beş gıda ürününden biri sofraya ulaşmadan ekonomik değerini kaybetmekte...
4+4+4 NE ZAMAN SONA ERECEK
* 12 yıl zorunlu eğitim yüz binlerce, hatta milyonlarca "ev genci"ne neden oldu!

14