Gereksinimlerin dijital araçlarla, cep telefonlarıyla karşılandığı bir dünyada insanlar arasındaki bağlantılar, dayanışmalar da giderek kopuyor. Biri bilim insanı, biri şiirler de yazan masal uzmanının aralarındaki dayanışmayı yansıtan ilişkiyi genç bir yazar olan Mehmet evik, Sevgili Pertev Ağabey, Sevgili Oğuz Kardeş adlı kitapta (BilgeSu Yayıncılık, 2024) bir araya getirdi.

Kitabın bir ek adı da var: "Pertev Naili Boratav-Oğuz Tansel Mektuplaşması". Kitapta Boratav'ın 27, Tansel'in 11 mektubu yer alıyor. İlgililer, mektup sayısının daha yüksek olduğu kanısında. Kitabın derleyip toparlayıcısı ise gençlik dönemini yaşayan Mehmet evik'tir.

Pertev Naili Boratav ömrünü Türk kültürünün sözlü birikimlerini derleme, inceleme, yorumlama, değerlendirme ve tanıtımına adamış değerli bir bilimadamı.

Mesleği öğretmenlik olan Oğuz Tansel, halk bilimi araştırmacısı. Sorumluluklarının bilincinde bir aydın. Boratav'la tanıştıktan sonra bu ilgisini halk kültürü çevresinde bilimsel bir zemine oturtur. Pertev Naili Boratav'ın isteklendirmesiyle masal derlemelerine girişir. Şiir de yazar.

evik, kitabın amacını, yazdığı önsözde ayrıntısıyla özetleme gereği duyuyor:

"Bu kitap, Türk halk bilimi çalışmalarının kurumlaşmasında belirleyici ve yönlendirici bir rolü olan Pertev Naili Boratav (1907-1998) ile şair, yazar ve halk bilimi araştırmacısı Oğuz Tansel (1915-1994) arasındaki mektuplaşmanın metinlerini ve bu metinler üzerindeki genel bir incelemeyi içermektedir. 1930'lu yıllarda Boratav öğretmen, Tansel de 1 yıl onun öğrencisi oluyor. Onların bağlantısı Konya Erkek Lisesi'nde başlasa da zamanla aile üyelerini de kapsayan güçlü bir dostluğa evrilir ve bu yaşam boyu sürer."

Aralarında öğretmenlik-öğrencilik yakınlığı olsa da Boratav gerçeği dile getirmekten kaçınmaz. Tansel'in masallarını bilimsel değerlemeden geçirerek şu sonuca varır:

"Masalı masalcıların üsluplarına mümkün olduğu kadar sadık kalarak işlemeli. Bazı hallerde dilinin perişanlığına, üslubunun derbederliğine rağmen anlatışında (kelimelerde, konuşma kalıplarında, psikolojik anların tespitinde) bir ölçü vardır ki bunu kaybetmemek lazım, metne çekidüzen verirken. Sen bilhassa başlarda yaptığın ilavelerle bu ölçüyü kaçırmışsın. Bir de iyi masalcıların ağzından tespit edilmiş masallarda metni adım adım takip ederek, masalın üslubunun yazıya geçilmesinde mahzurlu olacak yerlerinde rötuşlar yapmak ve nihayet çok emin olduğun yerlerde, yine masal geleneğinden alınmış malzeme ile göze çarpan eksikleri tamamlayıp metni tamir etmek yolu vardır."