GEÇEN hafta ABD ile İran arasında Pakistan'ın başkenti İslamabad'da yapılması planlanan görüşmelerin son anda iptal edilmesinin perde arkası ortaya çıktı.

İran'ın, ABD'ye "Karşılıklı olarak Hürmüz Boğazı'nı açalım. Nükleeri daha sonra iki ülke arasında müzakere edelim" teklifinde bulunduğu netleşti. Bu teklif üzerine ABD Başkanı Trump'un,"18 saatlik uçuş yapmayacaksınız" diyerek Wetkof ve Kushner'in İslamabad'a gitmesini iptal ettiği öğrenildi. Ankara'ya ulaşan bilgilere göre İran, 25 Nisan Cuma günü İslamabad'da yapılacak olan ikinci tur görüşmeler öncesinde ABD'ye şu teklifi iletti:

"Karşılıklı Hürmüz Boğazı'nı açalım. Nükleer müzakereleri ise daha sonra aramızda ikili olarak konuşalım."

İran'ın bu teklifi Ankara ve İslamabad üzerinden Washington'a iletildi. Başkan Trump, başkan yardımcısı Vance ile Witkoff ve Kushner'den oluşan ABD heyeti o sırada Beyaz Saray'da toplantı halindeydi. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve Pakistan Kara Kuvvetleri Komutanı Mareşal Asım Münir tarafından ulaştırılan teklif, Beyaz Saray'da değerlendirmeye alındı.

18 SAATLİK UÇUŞ

ABD Başkanı Trump'ın, İran'ın önerisine ilk tepkisi, "Hiçbir şey hakkında konuşup vakit öldürmek için 18 saatlik uçuşlar yapmayacaksınız" diyerek Amerikan heyetinin gidişini iptal etmek oldu.

Peki Trump, Amerikan heyetinin gidişini neden iptal etti ABD'nin beklentisi neydi

Edinilen bilgiye göre Başkan Trump, öncelikle İran'ın elindeki 450 kilogramlık zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılması ve nükleer faaliyetlerin belli bir süre ile sonlandırılması kararının alınmasını bekliyordu. Ancak İran son anda müzakere şeklini değiştirerek, Hürmüz'ün karşılıklı olarak açılması teklifini iletti. Nükleer müzakerelere ise daha sonra iki ülke arasında devam edilmesini istedi.

TÜRKİYE DEVREDE

Başkan Trump'ın, İslamabad'a gidecek olan Witkoff ve Kushner'in seyahatini iptal etmesi üzerine Türkiye ile ABD ve İran arasında arka kapı diplomasisi işlemeye başladı. Diğer yandan da Pakistan-İran ve ABD arasında müzakereler yürütüldü.

ABD'nin önceliği nükleer olurken, İran, "Önce Hürmüz'ü açalım. Sonra nükleeri görüşürüz" önerisiyle geldi.

MEKİK DİPLOMASİSİ

Bunun üzerine İran-Türkiye-Pakistan ve ABD arasında mekik diplomasisi başladı. Peki o gece neler yaşandı

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ı arayıp, Amerikan heyetine öncelikli olarak Hürmüz boğazının karşılıklı olarak açılmasını müzakere etmek istediklerini bildirmesini istiyor. Arakçi, nükleer konusunun ise daha sonra iki ülke arasında müzakere edilmesini istediklerini söylüyor.

Arakçi'nin aynı teklifi İslamabad'da görüştüğü Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar ve Genelkurmay Başkanı Asım Münir aracılığıyla da ilettiği sır değil.

ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ URANYUMUN YERİ

Abbas Arakçi, muhataplarıyla görüşmelerinde nükleer konusunu İran'ın egemenlik hakları kapsamında değerlendirdiklerini ifade ediyor. Bunu ancak ABD ile ikili müzakere edebileceklerini bildiriyor. Bu arada perde arkası aralanınca zenginleştirilmiş uranyuma ilişkin yeni bilgiler ortaya çıkıyor. İran'ın elindeki 450 kilogram zenginleştirilmiş uranyumun nerede olduğu bir sır gibi saklanıyordu. Zenginleştirilmiş uranyumun İsfahan'daki Natanz nükleer tesisinin içinde olduğu öğrenildi. Natanz Nükleer santralı 2 Mart'ta ABD ile İsrail tarafından vurulmuştu. Nanatz'ın vurulduğu sırada zenginleştirilmiş uranyumunun enkazın altında kaldığı ifade ediliyor. Natanz nükleer santralının ise ağır bombardıman nedeniyle kullanılamaz halde olduğu belirtiliyor. İran'ın, "