Üniversiteler daha düne kadar hemen her konuda ülkelerin lokomotifiydi. Şimdi ise neredeyse her şeyin çok gerisindeler.

Bu yüzden de dünyanın hemen her yerinde yeniden yapılanma sürecine girmek zorunda kaldılar.

Eğitimden beklentiler gibi üniversitelerden beklentiler de değişti. Toplumun ve özellikle de gençlerin gözündeki değeri erozyona uğradı.

Peki ne yapılması gerekiyor sorusuna geçmeden önce isterseniz gelin önce bir durum tespiti yapalım:

Üniversite nedir, ne değildir Bu yöndeki algı nereden nereye geldi

Bilim insanlarına göre üniversite meslek okulu değil, bilim yuvasıdır. Dünden bugüne gelen evrensel bakış bu yöndeydi.

Adayların çoğu ve ebeveynlere göre ise üniversitelerimiz, gençlere meslek kazandıran bir kurum olmanın ötesine geçmedi. "Yoksa neden üniversiteye gitsinler ki!" denildi.

Peki doğru olan ne

Gelin hep birlikte bu yöndeki görüşleri ve aklımıza takılan soruları bir kez daha ama bu kez yüksek sesle düşünelim:

■ Üniversiteler bir bilim yuvası mıdır

■ Her üniversitenin önceliği öncelikle meslek kazandırmak mıdır

■ Hem bilim üreten hem de mesleki kazanımlar sağlayan kurumlar mıdır

■* Bazı üniversiteler bilim üretir, bazıları ise meslek adamı mı yetiştirir

■ Bazıları yöresel kalkınmayı ve özellikle de ekonomik canlılığı sağlamak için kurulduysa diğerleri ne için kuruldu

■ Vakıf üniversitelerinin amacı bilim üretmek mi, donanımlı meslek adamları yetiştirmek mi yoksa para kazanmak mı

■ Meslek yüksekokulları da üniversite mi

■ Ne bilim üretiyor ne de kalifiye eleman yetiştirmiyorsa onlara da üniversite demek gerekir mi

■ Liselere yüksek ortaokul, üniversitelere de "yüksek lise" denilmesi, hepsi için olmasa bile bazı üniversiteler için geçerli olabilir mi

* Üniversite sayımız fazla mı, az mı

Üniversite nedir

Üniversiteler okul değildir. Tek tip insan yetiştirmez. Sormayı, sorgulamayı, analitik düşünmeyi, aklı, bilimi, sentezi, sosyalleşmeyi, mücadeleyi, üretmeyi, kaliteyi, çok yönlü düşünmeyi, kaynak yaratmayı, kaynakları doğru kullanmayı, sorun çözmeyi, farkındalık yaratmayı öğretir. Yaratıcılığı geliştirir, uzmanlık sağlar ama en önemlisi de hakka, hukuka, adalete inanan demokrat bireyler yetiştirir. Meslek kazanımı ve o alanda uzmanlaşmayı sağlamak da öncelikli görevlerinden birisidir.

Almanya örneği

Almanya, üniversite reformu çerçevesinde 11 "elit üniversite" seçip, 5 milyar euro da destek sağlayarak ortak projeler geliştirmeye teşvik etmiş. Amaçları da "Mükemmeliyet" merkezleri yaratarak uluslararası çekiciliği artırmakmış!

Nasıl ki otomobil firmaları arasında ya da diğer endüstriyel alanlarda iş birliğine gidiliyorsa, insan gücü, bilim, araştırma ve yeni teknolojiler konusunda da güç birliğine gidilmesi hiç şaşırtıcı değil.