Hayattan kopuk eğitim ve gençler

Eğitim, çocuklarımızı geleceğe hazırlayan bir yaşam sanatı; öğretmenlerimiz de geleceğin mimarlarıdır. Çocuklarımızın ilgi, yetenek, beceri ve hayalleri doğrultusunda meslek seçimi yaparak ülke ekonomisine ve refahına katkıda bulunmaları da olmazsa olmazlarımızdan birisidir.

Eğitimin tüm dünyada vazgeçilmez anayasal bir zorunluluk haline gelmesini sağlayan en önemli gerekçesi ise iyi insan, iyi yurttaş ve mutlu bireyler yetiştirmektir.

Eğitimden beklentiler elbette bu kadarla sınırlı değil; daha yüzlerce madde sıralanabilir ama ilk üçünü kenara koyduğunuzda gerisi teferruat olur!

Bu dün de böyleydi, bugün de böyle. Bizde de böyle, dünyanın her yerinde de böyle. Zenginler için de böyle, fakirler için de böyle. Köydekiler için de böyle, kentlerdekiler için de böyle!..

Dünyadaki kalkınmışlık, refah, demokrasi, hukuk, mutluluk, güven, aidiyet, liyakat, gelecek güvencesi endekslerine baktığımızda eğitim, bilim ve insan gücü planlaması arasında derin bağ görürsünüz. Tıpkı bileşik kaplarda olduğu gibi eğitimde, bilimde, insan gücü planlamasında en ufak bir hata yaptığınızda ve hele ki bunda ısrar ettiğinizde tüm parametrelerde düşüş başlar. Hem de katlanarak artan bir şekilde!..

Sınav odaklı eğitimden şikâyet etmeyeneniz yok. Artıları yok mu; biraz da olsa elbette var. Asıl önemli olan yarattığı yan etkiler, tahribatlar ve geri dönüşü olmayan hatalar. Tıpkı dijitalleşmede olduğu gibi! Sosyal medya ile daha mı sosyalleştik Yapay zekâ ile verimliliğimiz daha mı arttı Şimdi daha mı mutluyuz..

Çocuklarımızı hayattan koparan, ülkemizdeki çalışma yaşamını altüst eden, geleceğe yönelik umutlarımızı yeşerten değil körelten sınav odaklı eğitimden neden kurtulmamız gerektiğine geçmeden önce gelin birkaç durum tespiti yapalım:

■ Sınav odaklı eğitim gençlerimizin ilgi, yetenek, beceri ve hayallerini keşfedip geliştiriyor mu yoksa 4-5 seçeneğe indirgeyerek köreltiyor mu

■ Okula başlayan her öğrenciyi üniversite önüne yığmakla kalmayıp, üniversiteye yönlendirmek hatta mezun etmek ne kadar doğru Geriye dönük bir analiz yapıldı mı

■ Mesleki eğitimin öncelikli amacı üniversiteye öğrenci hazırlamak mı yoksa alanında yetkin ara insan gücü yetiştirmek mi

■ Meslek yelpazesi neden yeterince genişletilmiyor, güncellenmiyor

■ 300'den fazla ders okutulan lise ve dengi okulların katıldığı üniversite sınavında neden sadece 10 dersten soru soruluyor

■ Sınavda soru sorulmayan derslerin ve sınavlarda ilk yüzde 5'lik dilime giremeyenlerin değersizleştirildiği sistemde bu ısrar niye ve yeni sınavlar icat etmenin kime ne yararı olacak

■ Hormonlu notlara neden izin veriliyor, bir anlamda yeterlilik sınavı olan üniversite birinci basamak sınavında baraj neden adeta sıfırlandı ve en önemlisi de 180 soruda 1 neti olan adayların üniversiteli olmasına olanak sağlayan sistemde neden ısrar ediliyor

■ Öğrenci ve öğretim elemanı seçiminde liyakatin yerini mülakat, kalitenin yerini vasatlık, özgünlüğün yerini kopyala-yapıştır, farkındalığın yerini tekdüzeliğin almasının gerekçeleri neler