İnsanları diğer canlılardan, robotlardan ve yapay zekadan farklı kılan en önemli özellikleri aklı ve vicdanı. Peki bunu yeterince kullanıyor muyuz

Örneğin ABD-İsrail ve İran savaşına bu çerçevede bir göz atalım.

Akılla, mantıkla, zekayla, vicdanla örtüşen bir yanı var mı

Savaş sadece bu üç ülkeyi değil tüm dünyayı da etkisine aldı. Atılan her füze dünya ekonomisini ve özellikle de yoksulları daha da yoksullaştırmanın ötesinde bir işe yaramıyor.

Petrol ve doğalgaz ücretleri uçtu; yakında gübre fiyatları ile birlikte gıda ürünleri de tavan yapacak. Bütün bunları öngöremeyenler dünyaya nasıl yön verecek..

İnsanlık tarihine kara bir leke olarak kazınacak bu son savaşa gelin bir de farklı bir pencereden göz atalım. Yaşananlara bir de bilim, teknoloji, strateji, sabır ve en önemlisi de etik açıdan bakalım. Eğitimin önemini ve rolünü bir de bu çerçevede değerlendirelim:

■ Tam anlamıyla bir bilim ve teknoloji savaşı yaşanıyor. İran; ABD ve İsrail'e "Kral çıplak" dedi. "Bilimde ve savaş teknolojisinde çok ileridesiniz ama ben de sizden aşağı değilim. Elimizdeki silahlar dünyamız adına ne kadar tehlikeli ise sizinkiler benimkilerden çok daha tehlikeli ve çok daha kontrolsüz" mesajı verdi.

■ Temel bilimlerde yol kat etmeden savunma sanayisinde ya da yeni nesil savaş teknolojilerinde söz sahibi olmanın mümkün olmadığı çok net görüldü. Saldırı amaçlı olmasa da savunma amacıyla bu noktaya gelinmesinin ne kadar önemli olduğu ortaya çıktı.

■ Stratejik üstünlüğün sadece füzelerle değil akılla, sağduyuyla, öngörüyle ve en önemlisi de etik değerlere saygı ile kazanılacağı ya da kaybedileceği çok net görüldü.

■ Hakkı, hukuku, adaleti, vicdanı olmayan bir savaşın kazananı olmayacağı, taraftar bulamayacağı; can yakmanın, doğaya ve dünya ekonomisine zarar vermenin ötesinde bir işe yaramayacağı umarız artık başta savaşan ülkeler olmak üzere herkese ders olur.

■ "Tencere dibin kara, seninki benden kara" polemiği taraflara, taraftar kaybettirmenin, çok büyük acılar yaşatmanın ötesinde ne işe yaradı Sonu belli olmayan savaşlarda yaşanan maddi ve manevi kayıpların sorumluları kim olacak Hesapları nasıl sorulacak "Peki bütün bu yaşananlar yaptığınıza değdi mi" sorusunun cevabını kimler verecek Bedelleri nasıl ödenecek

Ders alınacak mı

■ Görünen o ki yaşlı dünyamıza hemen her alanda yeni bir düzen gerekiyor. Bu düzeni yaratacak olan da dünden bugüne olduğu gibi yine yeni nesil; akıl, bilim, demokrasi, hukuk ve eğitim olacak!

■ Her şeyden önce dünyanın neresinde olunursa olunsun önce iyi insan, iyi yurttaş ve en önemlisi de her alanda sorumluluk duygusu yüksek bireyler yetiştirmek gerekiyor.