Asım Gültekin Tüm Yazıları

92 yazı (1 - 10 arası) listeleniyor

Atta ne demek

Samed Karagöz kardeşim "atta" kelimesini sorunca kelimenin peşine düşüverdim. Kelimeye önce kelimedeki seslerin taşıdığı anlam yoğunluğu üzerinden bakmayı tercih ettim. Bunu yaparak sesin bizi nerelere götürebileceğini görmek istedim. Önce bir sesleri görelim: A: yönelme anlamı T: ettirgenlik t'si T: ettirgenlik t'si A: yönelme anlamı Ayna karakter

28.09.2019
6 0 0

Dünya nasıl yer, neden yer

''Dünya" Arapça bir kelime. Yakın, alçak gibi lügat anlamlarına sahip. Üzerinde yaşadığımız gezegenin adı. Dünya kelimesi Arapça d-n-y "dal-nun-ye" kökünden geliyor. Bu kökten türeyen Arapça kelimeler arasından bazıları Türkçeye geçmiş. Bu geçişler Kur'an ayetleri ve hadis i şerifler vesilesi ile olmuş daha çok. Bu kelimeleri Rasulü Ekrem Söyledi İ

08.06.2019
47 0 0

Gerek kelimesinin peşinde

İki cihan zindan ise gerek bana bostan ola Ayruk bana ne gam gussa çün inayet dosttan ola" Dört beş haftadır bu beyitteki kelimelerle meşgul zihnim. Beş yıldır sürdürdüğümüz Ramazanın son pazartesi ara vereceğimiz Yunus Emre Divanından Etimoloji derslerimizde son bir aydır bu beyitte idik. Beyitteki kelimelerden cihan, zindan, bostan, gam, gussa, ç

11.05.2019
21 0 0

Seni bunda komazlar

Seni bunda komazlar gönlünü bundan götür Terk eyle kibr ü kini bir gönül ele getir" Eşrefoğlu Rumi bunda demiş ama o bundan burada, iş bu beyitte burada anlamında. Günümüzde "burada" anlamını verdiğimizi bunda kelimesinde bu mana nasıl ortaya çıkıyor Bunu anlayabilir miyiz Yunus Emre de gidenlerin marşını ne de hüzünlü demiş: "Benim bunda kararım y

04.05.2019
24 0 0

Gönül bu akar Eyyub Sultan'a

Size bir davetim var. Birkaç haftadır bir güzel koşuşturmaca içinde idik. Pazar günü akşamına kadar Eyüp'te Zal Mahmut Paşa Külliyesinin önünde sürecek olan 10. Uluslararası Dergi Fuarını hazırlamak ile meşgul idik. Bu güzelim fuarı kaçırmamanızı tavsiye ederim. Fuara iş bu yazıyı yazana kadar dergilerimizi görmek, tanımak için katılmış olan tüm de

27.04.2019
23 0 0

Sıtkımız sıyrılmadan

Geçen hafta sıkmak kelimesinin ilk iki sesinin sonuna gelen seslerle "sı" kökünün nerelere gidebildiğini yoklamak için ağırlıklı olarak Yaşar Çağbayır'ın sözlüğünden ve Tarama Sözlüğünden istifade etmiş, kullandığımız ve vaktinde kullandığımız bir kısım kelimelerimizi sıralamıştım. Bu sıraladığımız kelimelerin hepsini tekrar buraya sıralamayayım am

20.04.2019
24 0 0

Biraz sıkışırsak sığarız!

Kısmak ile sıkmaktan buralara geldik. Isınmak ve ısırmak ile alakalı "ıs" kökünü yokladık. Şimdi de "sık" kelimesinin kökündeki "-ık" kısmını değil de baştaki "s" sesinin kalkmadığı hali ile sondaki "-k" sesinin kalktığı hali kelimeyi nerelere açıyor, bunu yoklayacağım. Böyle yaparak Türkçede sadece bir sesin değişmesi ile kelime kökünün hangi hare

13.04.2019
24 0 0

Taşı ısıramayanlara bin yıllık tavsiye

Kır"mak ve ve "kıs"mak'ı önceki yazılarımızda görmüştük. "Kıs"tan "ıs"a geçmiş; "ıs" dediğimiz kök ile en son "c-ıs"ıbirlikte ele almıştık. Sadece ses taklidi diye algıladığımız "cıs etmek"teki "cıs" "ısı" kelimesinin de geldiği "ıs"tan geliyor. "Isı" kelimesinin ısıtmak, ısınmak ilişkisi herkes tarafınfan kolay kurulabilir durumda: "T" sesinin baş

06.04.2019
30 0 0

Kısmak ile sıkmanın farkına giriş

Kısmak" kelimesinin "kısa" ile aynı kökten olduğunu biliyoruz. Kısmanın sonundaki "s" harfini kaldırıp yerine başka sesli harfler koyalım: Kıyma, kıpırdama, kımıldama, kıvranma, kıvırma, kıkırdama, kıkırdak, kış ve kışkırtma, kıç, kıt, kın, kıl, kırma, kıvırma, kız ve kızma Bu kelimelerin "kı-" kökü ile irtibatlı olduğunu düşünmek mümkün. Kıvırmak

30.03.2019
25 0 0

Dilimin döndüğü kadar

Dilimiz dönüyor şükür. Dilimizin dönmesinin güzelliğinin, muhteşemliğinin ne kadar farkındasın Dilimizin dönmesi ile ilimizin önmesinin arasındaki farın gözünüze görünmesini, kelimelerin özünü örmenizi, örebilmenizi arzu ederim. "İlimizin önmesi" ne demek İl zannetmeyiniz ki günümüzdeki vilayet anlamında kullanılan ildir. İl ülke anlamına gelir Tür

23.03.2019
21 0 0